Langer genieten

Lore DE CLERCQ

 

Als je ouder wordt, dan kom je voor een nieuwe set uitdagingen te staan. Denk maar aan pensionering, grootouderschap of verminderde lichaamskracht. Iedereen wil graag gezond oud worden. Zorg dragen voor jezelf betekent dat je langer kan genieten van een gezond en onbezorgd leven. Langer genieten is bijvoorbeeld … gezond eten, matigen met alcohol, actiever leven, kanker vroeg opsporen, vallen voorkomen, gezonde lucht in huis en niet in het minst ook praten over problemen. Kortom, langer genieten is zorg dragen voor je fysieke én je geestelijke gezondheid.

Langer genieten is …borstkanker vroeg opsporen

Elk jaar wordt bij 6000 vrouwen borstkanker vastgesteld, 5000 daarvan zijn ouder dan 50 jaar. Doordat de oorzaken niet gekend zijn kan men het ontstaan van borstkanker niet voorkomen, maar wel vroeg opsporen.

Door gezond te leven kunnen vrouwen er toe bijdragen dat het risico op borstkanker niet nodeloos verhoogt. Gezond leven sluit de kans op borstkanker jammer genoeg niet uit. Bij ongeveer 40% van de vrouwen met borstkanker wordt geen gekende risicofactor vastgesteld.

Ben je tussen 50 en 69 jaar? Dan krijg je om de 2 jaar een uitnodiging in de bus om gratis een screeningsmammografie te laten nemen. Daarin wordt een afspraak voorgesteld bij een radioloog in de buurt. Je kan deze afspraak wijzigen door te bellen naar 0800/60.160. Het is belangrijk om dit tweejaarlijks te herhalen zodat ook kleine afwijkingen in de borst opgespoord kunnen worden.

Heb je geen uitnodigingsbrief? Ga naar je arts. Als je in aanmerking komt voor een screeningsmammografie kan de arts je een screeningsmammografie voorschrijven. Het is raadzaam om ook boven de 70 jaar regelmatig een mammografie te laten nemen. Maak daarvoor zelf een afspraak bij de radioloog. Deze mammografie is echter niet gratis. Heb je klachten of heb je een verandering aan de borst ontdekt, neem dan zeker contact op met je huisarts of gynaecoloog.

Langer genieten is …dikkedarmkanker vroeg opsporen

Dit onderwerp achten wij zo belangrijk dat wij er in dit nummer een apart artikel aan gewijd hebben en dit met de medewerking van het Vlaams bevolkingsonderzoek dikkedarmkanker

Langer genieten is… praten over problemen

Als je ouder wordt verandert er wel wat in je leven. Je rol in de samenleving verandert door je pensioen. Je wordt geconfronteerd met ziekte of verlies van vrienden of familie. Daarom is het belangrijk om fit in je hoofd te blijven.

“Hoe gaat het? Goed goed… En met jou? Ca va, ça va…”
Herkenbare gesprekken? Maar gaat het dan ook echt goed? Het is niet altijd gemakkelijk om te vertellen dat het wat minder gaat. Je hart luchten kan nochtans echt deugd doen. Iedereen heeft wel eens een minder moment.

Je goed in je vel voelen, daar kan je aan werken. Begin alvast met deze 10 stappen. Het zijn geen wondermiddeltjes, maar wel hulpmiddelen in je zoektocht naar een mentaal en fysiek gezond leven. Veerkrachtig zijn kan je leren! Surf naar www.fitinjehoofd.be en test je eigen veerkracht.

  1. Vind jezelf oké. Je hoeft niet altijd perfect te zijn. Je bent uniek en dat verdient respect.
  2. Praat erover. Praten over je dagelijkse beslommeringen helpt. Je ziet beter wat er echt aan de hand is en wat je eraan kan doen.
  3. Beweeg. Kies voor een lichaamsactiviteit die je leuk vindt. Zo verzet je je gedachten.
  4. Probeer iets nieuws. Doe iets, maak iets, leer iets … Zo krijg je het gevoel dat je leeft.
  5. Reken op je vrienden. Er is niets dat meer kracht geeft dan je begrepen voelen door vrienden, buren, collega’s, familie …
  6. Durf nee te zeggen. Op lange termijn loont een neen. Zo beleef je meer plezier aan waar je echt voor wil gaan.
  7. Ga ervoor. Durf je te engageren. Breek uit jezelf.
  8. Durf hulp vragen. Je kan niet alles zelf. Het is geen teken van zwakte maar van zelfkennis.
  9. Gun jezelf rust. Maak tijd vrij voor jezelf. Zo vermijd je dat de spanning zich ophoopt.
  10. Hou je hoofd boven water. Iedereen heeft wel eens een periode waarin alles tegenzit. Leef van dag tot dag. Na regen komt zonneschijn.

Langer genieten is …matigen met alcohol.

Ongeveer 1 op 4 van alle Vlamingen tussen 55 en 75 jaar drinkt dagelijks alcohol. Tien jaar geleden was dit nog maar 1 op 8. Niet alleen hoeveel je drinkt, maar ook je leeftijd bepaalt hoe je op alcohol reageert. Als je ouder wordt, heb je minder lichaamsvocht en neemt je lichaamsvet toe. Je nieren en lever werken minder goed dan vroeger en je lichamelijke weerstand neemt af. Daardoor raak je bij eenzelfde hoeveelheid alcohol sneller dronken. Je lichaam heeft ook meer tijd nodig om de alcohol af te breken. Dat betekent dat de effecten ook langer duren. Tot slot heb je na het drinken meer tijd nodig om te recupereren.

Hoeveel alcohol mag je drinken? Dit verschilt enorm van persoon tot persoon. Er bestaan richtlijnen die aangeven hoeveel alcohol voor een gezonde volwassen man of vrouw aanvaardbaar is. Omdat je lichaam anders op alcohol reageert, is het voor ouderen sterk aangeraden om minder te drinken dan deze richtlijn: Als vrouw drink je beter niet meer dan 3 standaardglazen alcohol per gelegenheid. Voor mannen is dit maximum 5 standaardglazen alcohol per gelegenheid. Als vrouw drink je beter niet meer dan 14 standaardglazen alcohol per week. Voor mannen is dit maximum 21 standaardglazen alcohol per week. Hou het minstens 2 dagen per week alcoholvrij.

Matigen met alcohol is belangrijk: teveel alcohol kan na verloop van tijd allerlei gezondheidsklachten veroorzaken. Wie minder drinkt verlaagt de kans op een hoge bloeddruk, hersenbloeding, kanker en andere gezondheidsklachten. Je voelt je energieker, je ervaart minder bijwerkingen van medicatie en de kwaliteit van slapen verbetert.

Meer info: www.drugpunt.be

In ons artikel over routine bloedonderzoek vindt u ook een paar gegevens die kunnen wijzen op een te hoog alcoholmisbruik (o.m. Gamma-GT en Alt GPT). Wie van zichzelf vermoedt dat er misschien wel een probleem van alcoholmisbruik bestaat, bespreekt die bloedwaarden zeker met de huisarts.

Langer genieten is… actiever leven

Of je nu oud of jong bent, iedereen heeft beweging nodig. Niet iedereen beweegt echter voldoende om gezond te zijn. In België loopt 28% van de bevolking van 15 jaar en ouder een gezondheidsrisico door gebrek aan lichaamsbeweging in de vrije tijd. Het zijn voornamelijk de vrouwen die te weinig bewegen, ook al wordt dit verschil kleiner naarmate de leeftijd toeneemt. Bij de 75-plussers is het percentage mannen dat minstens 30 minuten per dag aan lichaamsbeweging besteedt (21%) meer dan 3 keer zo hoog dan het percentage vrouwen (6%).

Mensen aanmoedigen om actief te zijn heeft niet alleen lichamelijke voordelen, maar ook psychologische voordelen. Bewegen is één van de 10 tips om mentaal fit te blijven.

Je kan beweging inbouwen in je dagelijkse activiteiten. Beweeg dagelijks zoveel je kan. 10.000 stappen per dag is ideaal. Voor 65-plussers is 8000 stappen per dag zetten goed voor je gezondheid. Neem de trap in plaats van de lift, wandel of fiets naar de winkel, ga sporten, speel met je kleinkinderen…

Het is nooit te laat om te beginnen sporten. Deze sporten kan je ook op latere leeftijd aanleren: turnen, zwemmen, wandelen, fietsen, tafeltennis, bowling, yoga, dansen, golf, stapvoetbal… . Heb je een duwtje in de rug nodig? Overtuig een vriend of vriendin om mee te doen. Met twee is altijd leuker dan alleen. Je ziekenfonds voorziet een financieel duwtje in de rug. Er is een financiële tussenkomst mogelijk in het lidgeld van een sportclub of fitness. Bang om te bewegen? Vraag je (huis)arts een voorschrift bij de kinesitherapeut voor kracht- en evenwichtsoefeningen.

Je zit beter niet te lang aan één stuk. Probeer elk half uur uit je zetel eens recht te staan tijdens TV kijken, handwerk, lezen, computer of tablet.

Meer info: www.10.000stappen.be en www.gezondsporten.be

Langer genieten is… gezonde lucht in huis

Ouderen zijn meer kwetsbaar voor de invloeden van milieu op hun gezondheid omwille van een verminderde immuniteit, verminderde spierkracht en door een jarenlange opstapeling van bepaalde stoffen, zoals lood. De invloed van een ongezonde binnenlucht kan ook groter zijn omdat ouderen meer tijd binnen doorbrengen.  De binnenlucht is immers meer vervuild dan de buitenlucht.

Uit onderzoek blijkt dat de luchtkwaliteit in woonzorgcentra vaak ondermaats is. De vervuilende stoffen die daar aangetroffen worden zijn afkomstig van verschillende bronnen zoals de verwarming, schoonmaakproducten, ontsmettingsmiddelen, bouwmaterialen, meubels en airconditioning.

De belangrijkste oorzaken van een slecht binnenmilieu zijn: schimmel, vocht, tabaksrook, schoonmaakproducten, luchtverfrissers, kachels en pas geverfde muren. Je kan er steeds zelf voor zorgen dat je voldoende frisse lucht de woning binnen laat. De frisse lucht in huis is snel opgebruikt. Open daarom regelmatig een raam. Ook in de winter is dat noodzakelijk. Zorg 24u op 24 voor voldoende ventilatie in je woning. Je huis heeft extra ventilatie nodig na activiteiten als douchen, koken, poetsen en klussen. Het is beter om het gebruik van pesticiden volledig te vermijden en om zoveel mogelijk schoonmaakproducten zonder gevarensymbolen te gebruiken. Daarnaast is roken de grootste bron van luchtverontreiniging in de woning. Daarom rook je beter buiten. Wil je stoppen met roken? Dan kan je hulp inroepen van een tabakoloog in je buurt. Neem eens een kijkje op www.vlaanderenstoptmetroken.be of bel gratis naar tabakstop via 0800 111 00.  

Meer info: www.gezondheidenmilieu.be

Langer genieten is… gezond eten

Zowel overgewicht als zwaarlijvigheid neemt toe met de leeftijd. Verontrustend is dat vanaf de leeftijdsgroep van 45 tot 54 jaar al meer dan de helft van de volwassen bevolking  overgewicht heeft en dat in de leeftijdsgroep van 55 tot 74 jaar bijna één persoon op vijf te maken heeft met zwaarlijvigheid.

Een gezonde voeding is belangrijk om je spieren en beenderen sterk te houden. Gezond eten betekent ook voldoende variëren. Kies voor een ruime variatie aan groenten en fruit. Ze zijn de grote leveranciers van vezels, antioxidanten en vitamines. De helft van je bord zou gevuld moeten zijn met groenten. Eet voldoende voeding rijk aan vitamine D en calcium, zoals vis, melkproducten, broccoli, Chinese kool, spinazie…

Een evenwichtig voedingspatroon biedt ook op latere leeftijd bescherming. Het helpt bij het voorkomen, vertragen of onder controle houden van enkele gezondheidsproblemen zoals osteoporose, constipatie, verminderde weerstand, kanker, diabetes en dementie.

Met het ouder worden vermindert je dorstgevoel en de werking van je nieren vertraagt. Veel ouderen drinken te weinig water waardoor gifstoffen te weinig worden afgevoerd en de kans op uitdroging toeneemt. Water is de ideale dorstlesser. Drink daarom 6 à 8 glazen per dag.

Langer genieten is … vallen voorkomen.

Jaarlijks valt 1 op 3 ouderen. En zo’n valpartij heeft vaak nare gevolgen. Gelukkig kan je de kans op vallen gemakkelijk zelf verkleinen door actief te zijn en je veiligheid te verhogen.

De beste manier om vallen te voorkomen is voldoende bewegen. Door minstens een half uurtje per dag licht tot matig te bewegen neemt je fysieke fitheid en uithoudingsvermogen toe en daalt je valrisico. Beweeg daarom dagelijks zoveel je kan. Daarnaast kan je ook 2 tot 3 keer per week gedurende 30 minuten specifieke oefeningen doen om je evenwicht te verbeteren en je spieren te versterken. Bouw die oefeningen geleidelijk aan op. Je raadpleegt hiervoor best een kinesitherapeut of huisarts. Ga ook eens langs bij je huisarts als je last hebt van terugkerende duizeligheid of problemen met je voeten (zoals eeltknobbels, ingegroeide nagels…). Bespreek ook regelmatig met je huisarts of alle geneesmiddelen die je neemt, nog wel nodig zijn en vermijd zoveel mogelijk slaap- en kalmeermiddelen. Ga regelmatig op controle bij de oogarts.

Met een aantal kleine aanpassingen kan ook jouw huis een stuk veiliger worden:

  • Zorg ervoor dat er geen losliggende matten en tapijten in het huis liggen, maar bevestig ze met een goede antisliplaag of strips. Kleef ook antislip op de traptreden
  • Haal losliggende snoeren weg
  • Zorg voor voldoende verlichting
  • Plaats dingen die regelmatig gebruikt worden binnen handbereik. Moet je toch iets op hoogte nemen, gebruik dan een stevige en stabiele trapladder in plaats van een stoel
  • Loop niet op natte vloeren
  • Laat niets rondslingeren
  • Plaats stevige handgrepen aan de wc, het bad en de douche
  • Zorg voor voldoende beweegruimte, vooral als je een loophulpmiddel zoals een stok of rollator gebruikt
  • Haast je niet naar de deur of de telefoon als er wordt gebeld

Meer info: www.valpreventie.be

 

Ben je lid van een vereniging en ben je op zoek naar een gezonde activiteit? Neem dan eens een kijkje op www.logogezondplus.be. Je vindt er een ruim aanbod aan activiteiten en materialen. 

Zie ook naar het ruime aanbod aan sport en vrije tijd verenigingen in De Pinte - Zevergem.  https://www.depinte.be/page120011928.aspx

 

Keer terug naar Onze domeinen.             

Domein: 
Gezondheidweetjes
Auteur: 
Lore DD CLERCQ - Logo Gezond+
Uitgave PLU.IM Magazine: 
September 2016